الكرية و الروايات الخاصة الصحيحة فى انّ ماء البئر واسع لا يفسده شيئى لانّ له مادّه الى غير ذلك و اخبار الترح محمول على الاستحباب لدفع النفرة و حصول طيب الماء و نحو ذلك » ) . قوله : اذا تبين : تا اينجا راجع به اجماع محصل بحث كرديم حال مىرويم به سراغ بحث اصلى يعنى اجماع منقول به خبر واحد : اگر ناقل اجماع براى ما اجماع دخولى را نقل كند در زمان حضور ارزش دارد چون مصداقى از مصاديق خبر واحد حسى است ولى براى عصر غيبت مفيد نيست و اگر اجماع لطفى را نقل كند ما ارزش براى آن قائل نيستيم و هكذا نقل اجماع حدسى هم با شرايطش ارزش دارد و بدون آن خير فتعين اينكه تنها اجماع منقول معتبر نقل اتفاق كل علماء در جميع اعصار و امصار آن هم از روى حس يعنى شنيدن از خود آنها و يا ديدن در كتبشان كه ما را به حجت معتبرى مىرساند و چنين نقلى داخل در خبر واحد مىشود و اگر مخبر و ناقل آن عادل باشد ارزشمند خواهد بود با اين تفاوت كه در خبر واحد راوى مستقيما و مستقلا رأى و قول معصوم را براى ما نقل مىكند ولى در خبر از اجماع در حقيقت ناقل ، سبب را يعنى اجماع را نقل مىكند كه اين سبب مثبت حجت و كاشف از حجت معتبره است ( مثل خبر عدل ) و بتوسط آن حجت رأى معصوم ( ع ) براى ما شناخته مىشود . ( ولى در اجماع محصل به اين طريقه هم اشكال شد كه صرف فرض است پس اين قسم از اجماع منقول هم واقعيت خارجى ندارد تا حجت باشد پس بايد گفت اجماع منقول به خبر واحد در عصر ما يا وجود ندارد يا ارزش ندارد و مستقلا حجت نيست ( آرى ممكن است به قول شيخ انصارى مؤيد دليل ديگر باشد كه آن بحث ديگرى است ) . قوله : و اما اذا : آخرين مطلب اينست كه : اگر ناقل اجماع تنها اتفاق‌نظر